“Gai Nini Hii,” Hofu Yazuka Sokwe Anapokimbia Kuelekea kwa Mtalii, Alichomfanyia Kinawaacha Wengi Wakiwa na Mshtuko (TIZAMA).

Serikali ya Iran imesema wazi kuwa dunia haipaswi kutarajia dalili za haraka za kufikiwa kwa makubaliano kati yake na United States, ikisisitiza kuwa tofauti zilizopo kati ya mataifa hayo mawili ni kubwa na zimejikita kwa muda mrefu katika siasa na diplomasia ya kimataifa.

Kauli hiyo ilitolewa na msemaji wa Wizara ya Mambo ya Nje ya Iran, Ismael Baqaei, ambaye alisema kuwa hali ya sasa ya mazungumzo haionyeshi uwezekano wa kufikiwa kwa makubaliano ya haraka. Alieleza kuwa si sahihi kutarajia suluhisho kubwa kupitia mikutano michache au mazungumzo ya muda mfupi.

Kwa mujibu wa Baqaei, tofauti kati ya Tehran na Washington haziwezi kutatuliwa kwa urahisi kutokana na historia ndefu ya kutokuaminiana kati ya pande hizo mbili. 

Kauli yake imeonyesha kuwa mchakato wa kidiplomasia bado upo katika hatua ngumu huku kila upande ukiendelea kushikilia misimamo yake mikali.

Katika maelezo yake, msemaji huyo aligusia pia suala la mpango wa nyuklia wa Iran ambao umeendelea kuwa chanzo kikuu cha mvutano kati ya nchi hizo mbili. 

Alisisitiza kuwa Iran ni mwanachama halali wa Treaty on the Non-Proliferation of Nuclear Weapons (NPT), hivyo ina haki ya msingi ya kurutubisha uranium kwa matumizi ya amani.

Iran imeendelea kusisitiza kuwa mpango wake wa nyuklia unalenga matumizi ya kiraia kama uzalishaji wa umeme pamoja na maendeleo ya kisayansi, huku ikikataa madai ya mataifa ya Magharibi kwamba inaweza kuwa inatafuta uwezo wa kutengeneza silaha za nyuklia.

Baqaei alisema msimamo wa Iran kuhusu hifadhi yake ya uranium iliyorutubishwa uko wazi na unafahamika kimataifa, na kwamba taifa hilo halitakubali masharti yoyote yatakayopunguza haki yake ya msingi chini ya makubaliano ya kimataifa.

Hata hivyo, alieleza kuwa mazungumzo yanayoendelea hayajaingia kwa undani katika masuala ya kiufundi yanayohusu silaha za nyuklia kwa sababu kufanya hivyo mapema kunaweza kuathiri juhudi za kutafuta suluhisho la kisiasa. 

Kauli hiyo imeonyesha kuwa Iran inataka mazungumzo hayo yawe zaidi ya kisiasa na kidiplomasia badala ya kuangazia moja kwa moja masuala ya kiufundi kuhusu mpango wake wa nyuklia.

Kwa upande mwingine, Marekani imeendelea kuitaka Iran kupunguza kiwango cha urutubishaji wa uranium pamoja na kuruhusu ukaguzi mkali zaidi wa kimataifa. 

Washington imekuwa ikieleza wasiwasi wake kuhusu uwezekano wa Tehran kutumia teknolojia hiyo kutengeneza silaha za atomiki, jambo ambalo Iran imeendelea kulikanusha.

Mvutano huo umeendelea kuwa moja ya masuala nyeti zaidi katika siasa za kimataifa, hasa katika eneo la Mashariki ya Kati. 

Mataifa mengi yanaendelea kufuatilia kwa karibu mazungumzo hayo kutokana na hofu ya kuongezeka kwa mgogoro wa kijeshi ambao unaweza kuathiri usalama wa dunia pamoja na uchumi wa kimataifa.

Wachambuzi wa siasa za kimataifa wanaamini kuwa ukosefu wa imani kati ya Iran na Marekani bado ni kikwazo kikubwa katika juhudi za kufikia makubaliano mapya. 

Iran bado ina kumbukumbu ya kujiondoa kwa Marekani katika makubaliano ya nyuklia ya mwaka 2015 wakati wa utawala wa Rais Donald Trump, hatua iliyosababisha kurejea kwa vikwazo vikali vya kiuchumi dhidi ya Tehran.

Kutokana na historia hiyo, viongozi wa Iran wameendelea kutaka dhamana kwamba makubaliano yoyote mapya hayatavunjwa tena baadaye. 

Wakati huo huo, Marekani pamoja na washirika wake wanataka kuona hatua za wazi kutoka Iran kabla ya kuondoa vikwazo vya kiuchumi.

Kwa sasa, dunia inaendelea kufuatilia kwa karibu mwenendo wa mazungumzo hayo huku matumaini ya suluhisho la haraka yakionekana kuwa madogo. 

Hata hivyo, wataalamu wa diplomasia wanaamini kuwa mazungumzo ya muda mrefu yanaweza kusaidia kupunguza mvutano na kuzuia kuzuka kwa mgogoro mkubwa zaidi katika Mashariki ya Kati.