“Gai Nini Hii,” Hofu Yazuka Sokwe Anapokimbia Kuelekea kwa Mtalii, Alichomfanyia Kinawaacha Wengi Wakiwa na Mshtuko (TIZAMA).

Hali ya mvutano katika Mlango wa Hormuz imeingia katika hatua mpya na hatari zaidi baada ya Waziri wa Mambo ya Nje wa Marekani, Marco Rubio, kutoa wito mkali kwa wanachama wa NATO kujiandaa kwa “Mpango B”, unaotajwa kuwa mbadala wa hatua za kijeshi dhidi ya Iran.

Akizungumza katika mkutano wa mawaziri wa mambo ya nje wa NATO nchini Sweden, Rubio alisema dunia haiwezi kuendelea kuvumilia vitisho kutoka Iran vinavyohatarisha usalama wa usafirishaji wa biashara duniani. 

Kauli hiyo imekuja wakati juhudi za kidiplomasia zikionekana kugonga ukuta kutokana na misimamo mikali kutoka pande zote zinazohusika.

Marekani imeendelea kusisitiza kuwa bado inapendelea suluhisho la amani ambapo Iran itasitisha mpango wake wa nyuklia na kuruhusu meli kupita kwa uhuru bila vikwazo katika eneo la Ghuba ya Uajemi. 

Hata hivyo, Rubio alitoa onyo kali akisema kuwa iwapo Iran itaendelea kudai malipo kutoka kwa meli au kutishia vyombo vinavyokataa kufuata masharti yake, hatua kali italazimika kuchukuliwa.

Kauli hiyo imezua mjadala mkubwa katika duru za kisiasa na kijeshi duniani huku wataalamu wa usalama wakitafsiri maneno hayo kama ishara ya maandalizi ya uwezekano wa operesheni kubwa ya kijeshi dhidi ya Tehran ikiwa mvutano utaendelea kuongezeka.

Mlango wa Hormuz ni moja ya njia muhimu zaidi duniani kwa usafirishaji wa mafuta kwani karibu asilimia 20 ya mafuta yanayotumika duniani hupita katika eneo hilo. 

Kutokana na umuhimu huo, hali yoyote ya kuzorota kwa usalama inaweza kusababisha athari kubwa kwa uchumi wa dunia.

Wachambuzi wa uchumi wa kimataifa wanaonya kuwa kufungwa au kuvurugika kwa njia hiyo ya kimkakati kunaweza kusababisha kupanda kwa bei ya mafuta duniani pamoja na kuongezeka kwa gharama za usafirishaji wa bidhaa. 

Hali hiyo inaweza pia kuongeza mfumuko wa bei katika mataifa mengi yanayotegemea mafuta kutoka Mashariki ya Kati.

Kwa upande mwingine, Iran imeendelea kusisitiza kuwa haitakubali mashinikizo kutoka Marekani au washirika wake. 

Viongozi wa Tehran wamekuwa wakionya kuwa taifa hilo lipo tayari kujibu kwa nguvu hatua yoyote ya kijeshi itakayolengwa dhidi yake.

Kadri Marekani na NATO zinavyoendelea kujadili “Mpango B”, macho ya dunia sasa yanaelekezwa kwa washirika wa karibu wa Iran pamoja na hatua zinazoweza kuchukuliwa katika siku zijazo. 

Wataalamu wa siasa za kimataifa wanaamini kuwa hatua yoyote ya kijeshi inaweza kugeuza mvutano huo kuwa mgogoro mkubwa wa kimataifa wenye athari za kisiasa, kiusalama na kiuchumi duniani kote.

Mashirika ya kimataifa pamoja na viongozi wa dunia wameendelea kutoa wito wa mazungumzo na diplomasia ili kuzuia hali hiyo isigeuke kuwa vita kubwa. 

Hata hivyo, mvutano unaoendelea katika eneo la Ghuba ya Uajemi unaonyesha kuwa hali bado ni tete huku hofu ya mgogoro mkubwa ikizidi kuongezeka kila siku.