TANZIA: Ikulu Yatoa Taarifa Hii ya Msiba

Kauli ya Rais wa Marekani, Donald Trump, kuhusu Oman na Iran imezua mjadala mkubwa wa kimataifa baada ya Tehran kulaani matamshi hayo na kuyataja kuwa ya vitisho pamoja na yasiyofaa katika diplomasia ya kimataifa.

Wizara ya Mambo ya Nje ya Iran kupitia msemaji wake, Esmaeil Baghaei, ilisema Marekani imeendelea kutumia lugha ya shinikizo na vitisho dhidi ya mataifa ya Mashariki ya Kati, jambo ambalo linaweza kuongeza mvutano katika eneo hilo lenye migogoro ya muda mrefu.

Mvutano huo umeongezeka baada ya Trump kuulizwa kuhusu ripoti zinazodai kuwa Iran na Oman zinaweza kuwa zimefikia makubaliano ya kushirikiana kudhibiti Strait of Hormuz, njia muhimu ya usafirishaji wa mafuta duniani.

Akizungumza katika kikao cha baraza la mawaziri, Trump alisema Marekani haitaruhusu taifa lolote kudhibiti Mlango wa Hormuz kwa sababu ni njia ya kimataifa inayotumiwa na mataifa mengi duniani. 

Rais huyo alisisitiza kuwa Marekani itaendelea kufuatilia kwa karibu usalama wa eneo hilo kutokana na umuhimu wake kwa biashara ya mafuta duniani.

Hata hivyo, kauli iliyozua mjadala mkubwa zaidi ni pale Trump aliposema kuwa Oman italazimika “kujiendesha kama mataifa mengine” la sivyo “italipuliwa.” 

Kauli hiyo ilisambaa kwa kasi kwenye vyombo vya habari na mitandao ya kijamii huku wengi wakitafsiri maneno hayo kama tishio la moja kwa moja dhidi ya taifa hilo la Ghuba ambalo kwa miaka mingi limeonekana kuwa mpatanishi wa kidiplomasia katika migogoro ya Mashariki ya Kati.

Iran imeitafsiri kauli hiyo kama ishara ya kuendelea kwa sera kali za Washington dhidi ya mataifa yanayoonekana kuwa karibu na Tehran.

Serikali ya Iran imesema lugha ya vitisho haiwezi kuleta amani wala suluhisho la kudumu katika eneo hilo. 

Viongozi wa Tehran wameendelea kusisitiza kuwa usalama wa Ghuba unapaswa kusimamiwa na mataifa ya eneo hilo bila kuingiliwa na nguvu za nje.

Wachambuzi wa siasa za kimataifa wanaamini kuwa matamshi ya Trump yanaweza kuongeza hali ya kutokuaminiana katika eneo ambalo tayari linakabiliwa na mvutano mkubwa wa kisiasa na kijeshi. 

Baadhi yao wanaona kauli hizo kama sehemu ya mkakati wa Marekani kuonyesha nguvu zake wakati ambapo mjadala kuhusu ushawishi wa Iran katika Mashariki ya Kati unaendelea kushika kasi.

Mchambuzi mmoja wa masuala ya Mashariki ya Kati alisema Oman imekuwa mpatanishi muhimu kati ya Marekani na Iran kwa miaka mingi, hivyo kuitishia hadharani kunaweza kuathiri juhudi za kidiplomasia ambazo zimekuwa zikiendelea kwa siri.

Aidha, wataalamu wa usalama wa kimataifa wameonya kuwa kauli kali kutoka kwa viongozi wakuu zinaweza kuongeza hatari ya makosa ya kimkakati ambayo yanaweza kusababisha mgogoro mkubwa wa kijeshi. 

Kwa sasa, dunia inaendelea kufuatilia kwa karibu mvutano huo huku mataifa mbalimbali yakihamasisha mazungumzo ya amani badala ya vitisho vya kijeshi.

TAZAMA VIDEO.